กฏหมายใกล้ตัว…ไม่รู้ได้ไง

วันนี้ มาทำความเข้าใจก่อนว่า หมิ่นประมาท ตาม พรบ.คอมพิวเตอร์ ใน Social network มันเป็น ยังไง

หลายคนเข้าใจว่านี่คือความผิดหมิ่นประมาททางคอม แต่ไม่ใช่นะค่ะ ความผิดฐานนี้ ว่ากันตรงๆเลย เรียกว่า ความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 แต่บางครั้งก็มีการพ่วงความผิดหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญาไป ตามมาตรา 328 หมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา กระจายภาพ เสียง ไขข่าว หรือที่หนักหน่อย ก็มาตรา 112 หมิ่นพระบรมเดชานุภาพ

คราวนี้มาดูนะคะว่าโพสต์ข้อความอะไรบ้างที่เป็นการเข้าข่ายหมิ่นประมาท ที่อาจเสี่ยงเป็นความผิดตามกฎหมายทั้งทางแพ่งและทางอาญาใน 3 มาตรา

1) ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 “ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่นหรือ ถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปีหรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

2) ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 328 “ถ้าความผิดฐานหมิ่นประมาทได้กระทำโดยการโฆษณาด้วยเอกสาร ภาพวาด ภาพระบายสี ภาพยนตร์ ภาพหรือตัวอักษรที่ทำให้ปรากฏด้วยวิธีใด ๆ แผ่นเสียง หรือสิ่งบันทึกเสียงบันทึกภาพ หรือบันทึกอักษร กระทำโดยการกระจายเสียง หรือการกระจายภาพ หรือโดยกระทำการป่าวประกาศด้วยวิธีอื่น ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปีและปรับไม่เกินสองแสนบาท”

3) ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 423 “ผู้ใดกล่าวหรือไขข่าวแพร่หลายซึ่งข้อความอันฝ่าฝืนต่อความจริง เป็นที่เสียหาย แก่ชื่อเสียง หรือ เกียรติคุณ ของบุคคลอื่น ก็ดี หรือ เป็นที่เสียหาย แก่ทางทำมาหาได้ หรือ ทางเจริญของเขา โดยประการอื่น ก็ดี ท่านว่าผู้นั้นจะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เขาเพื่อความเสียหาย อย่างใดๆ อันเกิดแต่การนั้น แม้ทั้งเมื่อตนมิได้รู้ว่าข้อความนั้นไม่จริง แต่หากควรจะรู้ได้

ความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550

มาตรา 14 ซึ่งเป็นมาตราที่สำคัญมาก มีข้อความ ตามนี้

มาตรา 14 ผู้ใดกระทำความผิดที่ระบุไว้ดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

(1) นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน

(2) นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายต่อความมั่นคงของประเทศหรือก่อให้เกิดความตื่นตระหนกแก่ประชาชน

(3) นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ใด ๆ อันเป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรหรือความผิดเกี่ยวกับการก่อการร้ายตามประมวลกฎหมายอาญา

(4) นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ใด ๆ ที่มีลักษณะอันลามก และข้อมูลคอมพิวเตอร์นั้นประชาชนทั่วไปอาจเข้าถึงได้
(5) เผยแพร่หรือส่งต่อซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์โดยรู้อยู่แล้วว่าเป็นข้อมูลคอมพิวเตอร์ตาม (1) (2) (3) หรือ (4)

ไม่ว่าจะทำผิดเฉพาะข้อใดข้อหนึ่ง เท่ากับผิดกฎหมายกรรมเดียว หรือหลายข้อรวมกัน ก็แล้วแต่ นั่นเป็นความผิดหลายกรรม ก็ต้องลงโทษเรียงกัน แต่โทษจะเกินตามที่กฎหมายกำหนดไม่ได้ และในส่วนที่เป็นความผิดหลายบทหลายกระทง ต้องลงโทษตามบทกฎหมายที่หนักที่สุด เช่นเมื่อไปรวมกับ 328 ต้องลงโทษตาม พรบ.คอม มาตรา 14 นี้ หรือถ้าไปรวมกับมาตรา 112 ก็ต้องลงโทษตามมาตรา 112 เพราะโทษหนักกว่า
ดังนั้นการโพสต์ข้อความในอินเทอร์เน็ต ไม่ว่า คนโพสต์จะเป็น “ผู้ใด” หากทำให้คนอื่นเสียหาย ก็เป็นความผิดตามกฎหมายได้ เนื่องจากการ หมิ่นประมาทถ้าได้โพสต์หรือกล่าวพาดพิง ถึงใครให้คนอื่นฟัง ก็ถือเป็นการ “ใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม” ถ้าข้อความที่โพสต์ ทำให้ผู้อ่านรู้สึก ไม่ดีกับผู้ที่ถูกกล่าวพาดพิงย่อมเป็นการโพสต์หรือกล่าวที่อาจเข้าข่าย “โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง” ซึ่งเป็นความผิดตามกฎหมายได้ และเมื่อได้โพสต์ในอินเทอร์เน็ต ถือเป็นการ “หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา” ซึ่งโทษหนักคิดก่อนโพสต์

ต้องระวังสำหรับผู้ใช้ Social Network โดยเฉพาะกลุ่มคนที่ เจออะไร ขอกดแชร์ หรือส่งต่อ เช่น ได้ ข้อความมาใน Line  หรือทาง Facebook , Twitter เจอปุ๊บ share ปั๊บ หรือส่งต่อให้กับเพื่อนๆ โดยที่ไม่ได้ตรวจสอบก่อนว่าข้อความนั้น จริงรึเปล่า…? หาก เผลอแชร์ทันที ทั้งๆ เป็นข้อมูลเท็จ การกระทำลักษณะแบบนี้ ผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ผู้แชร์ก็อาจถูกดำเนินคดี และอาจถึงขั้นจำคุก หรือโดนปรับได้

ก่อนส่งต่อ หรือแชร์ ลองตรวจสอบข้อมูลก่อนว่าเนื้อหานี้จริงหรือไม่ เพราะถ้า คุณส่งข้อมูลเท็จ ข้อมูลที่เกิดความเสียหายต่อผู้อื่น หรือต่อความมั่นคงของประเทศ ข้อมูลลามก อนาจาร ตามข้อมูลที่มีความผิดตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ …คุณ ก็จะมีความผิดในมาตรา 14 วรรค 5 (เผยแพร่หรือส่งต่อซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์โดยรู้อยู่แล้วว่าเป็นข้อมูล คอมพิวเตอร์ตาม ข้อมูลเท็จ ) โดนด้วย! รับโทษเหมือนกัน

ดูหน้า-หลัง-ซ้าย-ขวา ให้ดี พลาดพลั้งมา ไม่คุ้ม เสียทั้งค่าทนาย ค่าใช้จ่ายอื่นๆค่าปรับทางคดี(ถ้ามี)และที่สำคัญ เสียความรู้สึก ส่วนนักแชร์ ก็ต้องคิดก่อนแชร์ ไม่ใช่แชร์ทุกโพสต์ ไม่อ่านหน้าอ่านหลัง ไม่ดูว่าจะเสี่ยงถูกฟ้องดำเนินคดีหรือเปล่า สรุปว่า ผู้โพสต์ ผู้แชร์ ต้องใช้สติเยอะๆนิดนึงหน่อยนะ

แล้วพบกันกันใหม่แต่จะเป็นกฎหมายเรื่องใดนั้นต้องติดตามตอนต่อไป*.